Saturday, February 6, 2010

Meer voinungen geboit in der Idisher Oblast

In dem forigen yor in der Gegent zainen geven geboit 751 kvartiren mit der gezamter flech fun 48.2 toizent kvadratige metren.
Dos iz mit 22.3% greiser vi in 2008. Es iz merkvirdik az di durchshnitliche grois fun a voinung vos iz geboit vakst mit yedes yor. Im yor 2000 di grois iz geven 55.2 kvadrat metren un im yor 2009 shoin 89.7 kvadratige metren.
Noch eine nisht umvichtige eintzelheit - loit di rezultaten funm forigen yor di kost fun ein kvadratig meter fun voinung oifn mark hot zich geshrumpft oif 6%.(Birobidzhaner Shtern - eao.ru)

Tuesday, February 2, 2010

Hebreishe shprach iz a shvindel!

Men ken nisht farshteen vi azoi idn zainen getzvungen tzu reidn oif hebreish - es iz faran nisht kein oigenshainlechkeit az di haintige idn amol hobn geret oif hebreish. Der eintziger kval fun hebreish iz di Toire - un keiner veist nisht ver hot zi geshribn. Es iz geven mit 2,000 yor tzurik un men veis nisht vos hot pasirt mit dize fortzaitike idn un oib zei hobn vos iz nisht farbindung mit di haintige idn.
Nor idish iz di echte idishe shprach. Jeder ver redt "ivrit" iz an opfer fun a shvindel!

Saturday, January 30, 2010

Israelishe regirung vider baleidikt un gring-shatzt idish


Dos iz an oistzug funm Forverts artikl fun Pesia Portnoi vegen a levaie funm greisen idishen poet Abram Sutzkever vos iz geven fulkum ignorirt durch di israelishe beherden:

בײַ דער לוויה, פֿון רעכטס: די טעכטער מירעלע און רינה סוצקעווער־קלדרון, מיט איר טאָכטער שירי


אַ גרויסער עולם, לויט אונדזערע הײַנטיקע באַנוגנדיק־באַשיידענע באַגריפֿן, איז געקומען צו באַגלייטן דעם דיכטער אין זײַן לעצטן וועג. אַוודאי וואָלט געווען פּאַסיק, שיין און בכּבֿודיק, ווען ס’וואָלטן אין דעם אויך אָנטייל גענומען פֿאָרשטייער פֿונעם ישׂראלדיקן שרײַבער־פֿאַראיין, צי אַנדערע פֿאָרשטייער פֿון מלוכישע און ליטעראַרישע קרײַזן. דאָס איז אָבער נישט געשען. געקומען — דאָס יאָ — איז דער באַפֿולמעכטיקטער פֿון דער ליטווישער רעגירונג, וואָס האָט געהאַלטן אַ טרויער־רעדע, אָפּצוגעבן כּבֿוד דעם אָנדענק פֿון אַ פּאַרטיזאַן, ליטווישן בירגער און ייִדישן פּאָעט אַבֿרהם סוצקעווער. כּדאַי צו באַצייכענען, אַז אויסער דעם ליטווישן פֿאָרשטייער, זײַנען אויך געווען בכּבֿודיקע פֿאָרשטייער פֿון פֿראַנקרײַך און דײַטשלאַנד. אָבער נישט פֿון דער ישׂראל־רעגירונג!

Di litvishe, daitche un frantzoizishe regirungen hobn geshikt zeiere forshteers tzu der baerdikung fun Sutzkever ober nisht kein eintziger fartreter fun der israelisher regirung iz gekumn tzu der baerdikung - dos iz a shvainerai fun der hoichster shtufe - un zei rufn Isroel a "idisher shtat"? Az och un vey! Es dershaint az alle dize idishe "halutzim" hobn umzist geopfert zeiere lebens fir Isroel. Eigentlech, Isroel iz a hebreisher shtat, nisht a idisher shtat - a greiser untersheid.
Desvegen Isroel iz nisht vos idn in Ost Eirope hobn gehoft vet zain a idisher shtat. Di israelim hobn imer farachtet un gringgeshatzt di osteiropeishe idishe kultur un shprach. Israeilim zainen di klasishe zelbst-hasendike idn un es iz ironish az itzt di israelim zainen dos hoipt tzil fun antisemiten un zei muzn itzt bashuldiken alle vos kritikiren Isroel tzu zain antisemiten.

Ich ken nisht farshtein vi azoi idn oiser Isroel kenen dulden dize shvainerishe batziung fun israelishe hershendike kraizen tzu der idisher shprach zint Isroel's oifkum. Dize hebreish-redendike hazeirim vos regiren in Isroel hobn unterdrikt un gehindert idish in Isroel erger vi di sovietishe komunisten.
Idn hobn geredt idish in di letzte 1,000 yoren ober dize idioten vos hershen in Isroel gleiben az zeier farshtunken hebreish iz di eintzige idishe shprach, obvol es iz nisht faran kein bavaiz az idn hobn ven es nisht geshprochn hebreish. Idn in Amerike zoln boikotiren Isroel biz zi onerkent idish vi di hoipt idishe shprach!

Wednesday, January 27, 2010

Broshuren gevidmet dem Hurban tzugegreit in Birobidzhan


Di Birobidzhaner Idisher Natzional-Kulturele Oitonomie halt baim tzugreiten an oisgabe fun broshuren gevidmet der teme funm Hurban.

Vedlug di verter funm forzitzer funr Birobidzhaner Idisher Natzional-Kultureler Oitonomie, Valerii Gershkovichn, iz geplant aroistzugebn drei broshuren. Eine fun zei vet gevidmet zain der teme funm Hurban im gantzen, di andere vet arainnemen di publikatzies fun di hige zhurnalisten vegen undzere(birobidzhaner) landslait, vos zainen gezesen in di gettos un KZ lagern, un di dritte vet dertzeilen vegen di tetigkeit funm Idishen Antifashistishen Komitet in dem Raten Farband, vegen di tragishe shikzalen fun zaine firer un aktivisten.
In der zamlung fun der noitvendiker fir di oisgabe informatzie nemt zeer lebhaft teil a lerer funr Shule #23 Tatyana Mesamed. Shoin a sach yor zi untericht in der shule idishe shprachen, dertzeilt di shuler vegen di traditzies, kultur, istorie funm idishen folk, eine fun di tragishe bletter derfon - dem Hurban. A hilf in der shafung fun broshuren oich baishtaiern di mitarbeiter fun di hige massen medien, tzaitung "Obshtchina", mitglider fun di birobidzhaner idisher gemeindes "Freid" un "Beit-Tshuve".
Di finantzirung fir dizem proyekt iz farvirklicht durch di initziative un di shtitzung funm departament fir batziungen mit effentlichkeit un masmedia bai dem apparat fun dem gubernator fun der Gegent.
Der tirazh(di tzol) fun di broshuren iz noch nisht endgiltik festgeshtelt, ober es iz ongenumn az zei velen araingeen nisht nor in di gegentliche un munitzipaler, ober oich in di shul biblioteken fun der Gegent.
"Mir hofn, - zogt V.Gershkovich, az undzere oisgaben velen nitzlech zain, bazonders fir di kinder, velche haint tzu tog, tzum badoiern, veisen veinik nisht nor vegen dem Hurban, ober in algemein vegen dem Tzveiten Veltkrig".(Birobidzhaner Shtern - eao.ru)
--------------------------------------------------------------------------------

Sunday, January 24, 2010

A belgisher minister farvert fun bazuchen Gaza


Di bite funm belgishen tzuzamenarbeit minister Charles Michel tzu bazuchen dem Gaza Pas iz geven opgevorfn funm shtelfartreter oisenminister Danny Ayalon, ver zogt az "der vizit vet farshterken Hamas un geben im a legitimatzie".
Der belgisher minister hot geoisert an emperung tzulib dem farbot araintzugeen in Gaza vail er iz a fartreter funm land vos fundirt unternemungen dortn.
Ayalon un Michel hobn zich bagegnet in Ierushalaim zuntik morgen, im loif fun velchen der belgisher minister hot derklert az er vilt tzu bazuchen Gaza oif di humanitere grunde damit ontzubiten di hige ainvoiner zain regirung's hilf.
Ayalon, haltendik tzu der ongekindikter polisie fun der regirung, hot opgevorfen zaine bite. "Ir zait in a guter kompanie," er hot gezogt Micheln. "Der frantzoizisher minister un der terkisher minister zainen oich geven farvert a derloibenish tzu bazuchen Gaza."
Letzten October Isroel hot farurzacht a diplomatishen oifrur durch zain entshaidung optzuneigen dem frantzoishen oisenminister Bernard Kouchnern dem bazuch fun Gaza.
Ayalon hot derklert tzu dem belgishen minister az zain opzogung shtamt fun "undzer regulerer polisie, damit tzu farhindern Hamas fun banutzen dize bazuchn oif a shedlichn ofen." Er hot tzugegebn az "di humanitere hilf iz dergreicht Gaza - fun narungsmitlen, durch medikamenten un shlisendik mit fenster shoiben. Ober politishe bazuchn zainen farbotn."(ynet)

Saturday, January 23, 2010

Ekstrem-rechte badroen Rahm Emanueln

"Du host gevirkt kegen Isroel"

Ekstrem-rechte aktivisten Itamar Ben-Gvir un Baruch Marzel hobn geshikt dem hoiptman funm Vais Hois shtaf, Rahm Emanuel, a briv vos varnt im az oib er vet ophalten di Bar Mitzva fun zain zon bai der Treren Vant in Ierushalaim zei velen faranshtalten a demonstratzie kegen im. "Jeder ver virkt kegen Eretz Isroel iz nisht vert tzu zain bagrist mit virde, un mir velen dich vegen dos dermonen im loif fun dain oifhalt in Isroel", der briv zogt.(ynet)

A id in Birobidzhan krigt di heichste baloinung

Di heichste fach baloinung funm Ministerium fun Landvirtshaft in Rusland, di gold medalie "Fir a baishtaier tzur antviklung funm agrovirtshaftlichen kompleks in Rusland" iz gegebn gevorn dem forzitzer funr firung fun "Birobidzhanmeliovodhoz" Naum Binyominovich Livantn.
Men muz bamerken az oiser profesionele fardinsten far dem heimishen agrovirtshaftlichn kompleks, Naum Livant hot oich sheferishe fardinsten - er hot geshribn a lid, a himn, fir dem altzrusishn farband fun melioratoren(ich denk az "meliorator" farzorgt felder mit vaser).(eao.ru)